Parkeerproblemen in de VvE: de zes oorzaken die steeds terugkomen

"We hebben gewoon te weinig parkeerplaatsen." In veel VvE's is dat de standaardverklaring voor een onderwerp dat elk jaar terugkeert op de agenda en nooit van de agenda af gaat.

In de meeste complexen klopt die verklaring niet. Tel de plekken, tel de auto's die er structureel staan, en het tekort blijkt kleiner dan gedacht. Of het bestaat helemaal niet. Wat er wél is, is een verdelingsprobleem dat zich als een tekort gedraagt.

Het probleem is zelden een tekort aan plekken

Een tekort herken je aan een simpel kenmerk: er zijn op elk moment van de dag meer auto's dan vakken. Dat komt voor, vooral in oudere complexen waar bewoners een tweede auto hebben gekocht die er bij de bouw niet was.

Veel vaker zie je iets anders. Op het drukste moment van de week (vrijdagavond, of zaterdagmiddag) staat alles vol en piept het. De overige honderdvijftig uur van de week staat een derde tot de helft leeg. Dat is geen capaciteitsprobleem, dat is een piekprobleem. En piekproblemen los je zelden op met beton.

Het verschil is belangrijk, want het bepaalt wat je eraan kunt doen. Voor een echt tekort heb je ruimte of geld nodig. Voor een verdelingsprobleem heb je vooral afspraken en inzicht nodig, en dat is aanzienlijk goedkoper.

Het onderscheid is bovendien eenvoudig vast te stellen. Loop twee weken lang op drie vaste momenten door de garage: een doordeweekse ochtend, een doordeweekse avond en zaterdagmiddag. Noteer per ronde niets anders dan het aantal bezette vakken. Dat is tien minuten werk per keer en het levert een beeld op dat in de meeste VvE's nog nooit iemand heeft gemaakt.

Wat je vrijwel altijd ziet, is dat het laagste en het hoogste getal verrassend ver uit elkaar liggen. Een garage die op de piek voor 95 procent vol zit, blijkt doordeweeks overdag regelmatig op 55 of 60 procent te staan. Dat verschil is geen curiositeit. Het is de capaciteit waar het hele gesprek eigenlijk over zou moeten gaan.

Zes oorzaken die in bijna elk complex terugkomen

• Plekken zitten vast aan appartementen. Bij oplevering gekoppeld, daarna nooit meer losgemaakt. Bewoners zonder auto houden hun plek; bewoners met twee auto's staan buiten.
• Niemand weet wie wanneer weg is. De informatie bestaat wel, maar zit in hoofden en in de groepsapp, niet op een plek waar je hem kunt gebruiken.
• Bezoek is nergens belegd. Er zijn geen bezoekersplekken of ze zijn permanent bezet, dus bezoek parkeert in de wijk en verhoogt daar de druk.
• De laadpaal trekt scheef. Eén of twee plekken met lader worden de facto gedeelde plekken, zonder dat er afspraken over zijn gemaakt. Dat levert meer discussie op dan alle andere plekken samen.
• Handhaving ontbreekt of is willekeurig. Een enkeling parkeert structureel verkeerd; er gebeurt niets; anderen volgen. Binnen een half jaar is de norm verschoven.
• Het onderwerp is emotioneel geladen. Parkeren gaat in een VvE zelden alleen over parkeren. Het gaat over wie hier eerder woonde, wie meer betaalde en wie zich aan de regels houdt.

Die laatste is de reden dat technische oplossingen zo vaak stranden. Een voorstel dat op papier klopt maar voelt als "mijn plek wordt afgepakt", haalt geen meerderheid.

Van klacht naar afspraak: wat wél werkt

Begin met meten, niet met vergaderen. Twee weken bijhouden hoeveel plekken op welke momenten bezet zijn, kost weinig moeite en verandert het gesprek fundamenteel. Het haalt de discussie weg bij wie het hardst roept en legt hem bij wat er feitelijk gebeurt.

Maak daarna één probleem tegelijk kleiner. Niet "we gaan parkeren anders organiseren", maar bijvoorbeeld: bezoek van bewoners mag doordeweeks overdag gebruikmaken van plekken die eigenaren zelf vrijgeven. Dat is een afgebakende afspraak met een duidelijke groep, en hij is omkeerbaar als het niet bevalt.

Houd de eigenaar aan het stuur. De afspraak die in de praktijk stand houdt, is bijna altijd: jouw plek blijft van jou, jij bepaalt zelf wanneer een ander hem mag gebruiken, en je kunt dat op elk moment stopzetten. Alles wat daarvan afwijkt, kost onnodig veel vertrouwen.

En leg vast wat er gebeurt als het misgaat. Niet omdat het vaak misgaat (dat valt in de praktijk erg mee) maar omdat de vraag anders boven elke vergadering blijft hangen. Eén alinea in het huishoudelijk reglement over schade en over het intrekken van beschikbaarheid neemt meer weerstand weg dan een uur discussie.

Dat de animo er is, blijkt zodra het loopt: in een complex waar dit al een tijd draait, heeft ruim driekwart van de bewoners met een account inmiddels weleens een plek van een buur geboekt.

Wie zo begint, merkt vaak dat het vermeende tekort binnen een paar maanden van de agenda verdwijnt. Niet omdat er plekken bij zijn gekomen, maar omdat de plekken die er al waren eindelijk gebruikt worden op de momenten dat ze leegstonden.